*به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی شورای ملی نخود ایران،*

در راستای رسالت شورا برای حل چالش‌های فناورانه زراعت نخود، پیوند دانشگاه با مزرعه و تاب‌آوری دیمزارها در برابر تغییرات اقلیمی، پژوهشگران و اعضای کمیته علمی این شورا با حمایت مادی شورای ملی نخود ایران موفق به ارائه راهکاری نوآورانه بر پایه فناوری نانو برای مقابله با تنش کم‌آبی در مراحل اولیه رشد نخود شدند.

این طرح پژوهشی ارزشمند توسط اعضای کمیته علمی شورای ملی نخود ایران و پژوهشگران دانشگاه رازی و جهاد دانشگاهی به انجام رسیده و نتایج آن در معتبرترین نشریه علمی تخصصی بذر کشور (*نشریه علوم و فناوری بذر ایران*) منتشر شده است.

مسئله چه بود و پژوهشگران شورا به چه پاسخی رسیدند؟
بزرگ‌ترین مانع در زراعت دیم، کمبود رطوبت خاک در زمان کاشت است که مانع جوانه‌زنی یکنواخت و استقرار مناسب بوته‌های نخود می‌شود. در این پژوهش با استفاده از رقم شاخص «عادل»  اثر پیش‌تیمار (پرایمینگ) بذر با اشکال مختلف آهن در شرایط تنش خشکی شدید مورد ارزیابی دقیق قرار گرفت.

*یافته‌های کلیدی این دستاورد علمی:*
1. برتری فناوری نانو بر روش‌های سنتی: نتایج نشان داد که پرایمینگ بذر با نانوذرات آهن (اندازه ۴۰ تا ۶۰ نانومتر با غلظت ۸ گرم در لیتر) به‌مراتب کارآمدتر از فرم‌های رایج شیمیایی و حتی پیش‌تیمار با آب ساده (هیدروپرایم) عمل می‌کند.
2. افزایش بنیه و استقرار گیاهچه در خشکی:  نانوذرات آهن با نفوذ عمیق‌تر به ساختار فیزیولوژیک بذر و فعال‌سازی آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی، مانع از خسارت کم‌آبی شده و شاخص‌های بنیه طولی و وزنی گیاهچه نخود را در شرایط تنش خشکی به‌طور چشمگیری حفظ و تقویت کردند.
3.  سرعت و یکنواختی جوانه‌زنی در دیمزار:  این تکنیک ساده و ارزان‌قیمت، خواب بذر را کاهش داده و باعث می‌شود بذرها در حداقل رطوبت خاک، سبزینگی سریع‌تر و یکنواخت‌تری در مزرعه داشته باشند.

تأکید شورای ملی نخود ایران بر توسعه پژوهش‌های کاربردی: 
شورای ملی نخود ایران با افتخار به این دستاورد محققان همکار شورا، اعلام می‌دارد که هدایت اعتبارات حمایتی به سمت پژوهش‌های تقاضامحور و به‌کارگیری فناوری‌های نوظهور نظیر «نانوتکنولوژی»، اولویت اساسی این تشکل برای پایداری تولید، خودکفایی در حبوبات و افزایش درآمد نخودکاران کشور است.

دانلود فایل کامل مقاله از طریق لینک زیر 👇🏻👇🏻

https://www.incp.ir/wp-content/uploads/2026/09/تیموری-و-همکاران-.pdf
*(منبع علمی: نشریه علوم و فناوری بذر ایران / تابستان ۱۴۰۴)*